JIGARNING NOALKOGOL YOG‘ XASTALIGI
BU NIMA VA KIM XAVF OSTIDA?
So‘nggi statistik ma’lumotlarga qaraganda, Yer kurramizni har uchinchi yashovchisida jigarning noalkogol yog‘ xastaligi (JNYoX) bor.20-22
Yaqin o‘nyillikda jigar transplantatsiyasi bo‘yicha JNYoX gepatit C dan o‘zib ketishi kutilmoqda.20-22
BIROQ! OGOHLIK – DAVR TALABI!
Jigarning noalkogol yog‘ xastaligi (JNYoX) – bu jigarda yog‘ning haddan ortiq to‘planishi bilan tavsiflangan kasallik hisoblanadi.
Dastlab, siz uning mavjudligini bilmasligingiz ham mumkin, chunki JNYoX alomatlarsiz kechadi. Ko‘pincha kasallik ultratovush tekshiruvi paytida yoki qon tahlili asosida tasodifan aniqlanadi.20
JNYOX ning ILK ALOMATLARI QUYIDAGILARDIR20-22
- charchoqning kuchayishi, umumiy zaiflik;
- ish qobiliyatining pasayishi;
- o‘ng qovurg‘a osti qismda og‘irlik hissi;
- qon tomir “yulduzchalari”;
JNYOX O‘TKAZIB YUBORILGANDA QUYIDAGI BELGILAR PAYDO BO’LADI:20-22
- terida qichishish;
- ko‘ngil aynishi;
- ich kelishining buzilishi;
- teri qoplamalari va shilliq qavatlarini sarg‘ish tusga kirishi;
- qorin bo‘shlig‘ining kattalashishi;
- qon ketish;
- kognitiv qobiliyatning buzilishi.
Agar JNYoX o‘z vaqtida tashxis qo‘yilmasa va davolanmasa, u yanada og‘ir shaklga – Noalkogol steatogepatit (NASG) ga aylanadi.
Kasallikning bu bosqichida belgilar yaqqol namoyon bo‘ladi. Jigarda yog‘ning to‘planishi yallig‘lanish jarayonlari, shishish va chandiqlanish (fibroz)ga olib keladi.
Agar siz bu bosqichda ham o‘z salomatligingizga e’tibor qaratmasangiz, jarayon sirrozga, saraton kasalligigacha o‘tib ketishi va jigar transplantatsiyasi zaruriyati yuzaga kelishi mumkin.20
Aytaylik, siz ortiqcha vaznga ega emassiz. Bunda sizni xavf guruhida istisno qilish mumkin deganimi?
Afsuski yo‘q. Hatto ozg‘in odamlar ham jigarning noalkogol yog‘ xastaligiga moyil bo‘lishlari mumkin.
Bunda diabet, yuqori qon bosimi, genetik moyillik, fruktoza va xolesterinni haddan ziyod iste’mol qilish yondosh omil sifatida namoyon bo‘lishi mumkin.20-22
Jigarning noalkogol yog‘ xastaligini o‘z vaqtida aniqlamagan va zaruriy davolashni boshlamagan bemorlarda o‘lim xavfi yuqori bo‘ladi.
Agar siz xavf guruhida bo‘lsangiz, yoki jigar shikastlanganligiga shubhangiz bo‘lsa – darhol gepatologga murojaat qiling.
O‘z vaqtida tashxislash va davolash tufayli hayot sifatini saqlab qolishingiz va kasallik asoratlari va og‘ir shakllaridan saqlanib qolishingiz mumkin.
Shuning uchun sog‘lig‘ingizni kuzatib borishingiz juda muhim, ayniqsa xavf guruhida bo‘lsangiz.
So‘nggi 35 yil ichida ularning soni ikki baravar ko‘paydi!23 Bir o‘ylab ko‘ring-a: 20 yoshdan katta 59% ayollar va 54% erkaklarni ortiqcha vazni mavjud.
JNYoX rivojlanish xavfi guruhiga ularni 90% kiradi. Bu ro‘yxatda 40-60 yoshdagi ayollar eng yuqori qatorlarda turadilar. Bular, shuningdek, 2-toifa diabet bilan og‘ridigan bemorlardir. Agar, ham 2-toifa diabet ham semizlik qo‘shma holatda bo‘lsa, unda JNYoX rivojlanish xavfi ortadi.
Bundan tashqari, yosh ulg‘ayishi va noto‘g‘ri turmush tarzi sog‘lig‘imizga nojo‘ya ta’sir ko‘rsatishini unutmang.
Noto‘g‘ri ovqatlanish, tushkunlikka tushish va genetik moyillik ham JNYoX yuzaga kelishi uchun yondosh omil hisoblanadi.20-23
UNUTMANG: SIZNI SALOMATLIGINGIZ – SIZNI ENG QIMMATLI BOYLIGINGIZDIR!
UZN2256829-2
Источники информации: